Μήνυμα Υφυπουργού Εξωτερικών, Ανδρέα Κατσανιώτη, με αφορμή τον εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου 2022)

Η ιδέα να εορτάζεται οργανωμένα και συστηματικά η ελληνική γλώσσα σε όλο τον κόσμο από τους Έλληνες, τη Διασπορά μας, τους φιλέλληνες και φίλους της ελληνικής γλώσσας δεν εκκινείται μόνο από την επιθυμία να τιμήσουμε τη γλώσσα μας για τη συνέχειά της μέσα στο χρόνο και για τη συμβολή της στον παγκόσμιο πολιτισμό. Εντάσσεται, επίσης, στο πλαίσιο ολοκληρωμένων πολιτικών της Πολιτείας, του Υπουργείου Εξωτερικών και όλων των εμπλεκόμενων φορέων, να προάγουν την ελληνική γλώσσα και να μεριμνήσουν για τη συνεχή διάδοσή της σε όλο τον κόσμο.

Αυτό που όμως είναι εντυπωσιακό, και συχνά συγκινητικό, είναι ο τρόπος με τον οποίο αγκαλιάστηκε και αγκαλιάζεται ο εορτασμός της ελληνικής γλώσσας από τους Έλληνες της Διασποράς. Είμαστε ευτυχείς που κάθε χρόνο βλέπουμε να γιορτάζουν με ενθουσιασμό τη γλώσσα μας Έδρες και Κέντρα Νεοελληνικών Σπουδών σε μεγάλα Πανεπιστήμια του κόσμου, ελληνόγλωσσα Γυμνάσια και Λύκεια στην Ευρώπη, κάποια εκ των οποίων φέρουν ελληνικά ονόματα, Δημοτικά σχολεία που ενσωματώνουν ελληνόγλωσσο εγκύκλιο πρόγραμμα, Ελληνικές Κοινότητες και Σύλλογοι από τη Β. Αμερική έως την Αφρική και από την Ασία μέχρι την Αυστραλία, που προσφέρουν μαθήματα ελληνικών σε ενήλικες και παιδιά. Όλοι αυτοί οι φορείς παραμένουν πολύτιμοι αρωγοί και συνεχιστές της γλώσσας μας στον κόσμο. Και όλοι εσείς, που μαθαίνετε, μιλάτε και αγαπάτε τα ελληνικά, σε όποια χώρα του κόσμου κι αν ζείτε, είσαστε η αδιάσειστη απόδειξη ότι η ελληνική γλώσσα έχει μέλλον.

Την ημέρα αυτή τιμούμε την ελληνική γλώσσα για πολλούς λόγους. Για τη διαχρονία της μέσα στους αιώνες. Στην ίδια γωνιά της Γης, σε ‘ενα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο’, όπως λέει ο Γεώργιος Σεφέρης, η ελληνική μιλιέται ‘χωρίς διακοπή και μ’ ελάχιστες διαφορές’, λέει ο Οδυσσέας Ελύτης.

Γιατί η ελληνική γλώσσα έδωσε για πρώτη φορά περιεχόμενο σε ιδέες και αφηρημένες έννοιες και τις όρισε με εκφραστική δύναμη μοναδική. Δημιούργησε λέξεις που σήμερα είναι οικουμενικές.

Γιατί τροφοδότησε την επιστημονική και τεχνική ορολογία, την ευρωπαϊκή και παγκόσμια λογοτεχνία, με λαμπρό παράδειγμα τα Ομηρικά έπη, την τραγική και λυρική ποίηση, κ. ά., και μετέφερε ατόφια τα κείμενα του Χριστιανισμού μέσα στους αιώνες.

Γιατί αποτύπωσε γραπτά κοινωνικούς κανόνες και κανόνες του εμπορίου. Παράδειγμα η επιγραφή της Γόρτυνας στην Κρήτη, η αρχαιότερη γραπτή απόδοση νομικού κειμένου στον κόσμο (480-460 π.Χ).

Γιατί ακόμη και σήμερα, αποκαλούμε «συνάδελφο» κάποιον που εργάζεται στον ίδιο χώρο μαζί μας. Ωστόσο, ορισμένοι ακόμη δεν γνωρίζουμε ότι η καταγωγή του όρου «συνάδελφοι», προέρχεται από τον χώρο της Ιατρικής. Συνάδελφος στην Ιατρική, ήδη πριν από 30 αιώνες, ήταν εκείνος που ασκούσε το λειτούργημα για πρώτη φορά με βάση τη γνώση. Kάθε γιατρός ακούει το κάλεσμα του Ιπποκράτη προς τους συναδέλφους του να ορκιστούν ότι θα χρησιμοποιήσουν τη θεραπεία για να βοηθήσουν και ποτέ για να βλάψουν ή να αδικήσουν.

Γιατί από την αρχαιότητα η ελληνική υπήρξε ο κεντρικός συνδετικός κρίκος του τότε γνωστού κόσμου, μεταδίδοντας αξίες και πολιτισμό στην ανθρωπότητα. Όπως λέει ο Οδυσσέας Ελύτης, ΄προσκτάται η γλώσσα στο μάκρος των αιώνων ένα ορισμένο ήθος΄.

Αυτό ακριβώς το στοιχείο μας κάνει να σκεφτούμε ότι ο μετέχων της ελληνικής παιδείας ήταν και είναι πολίτης του κόσμου, φέρει το ήθος της ελληνικής γλώσσας και έχει μια ορισμένη πολιτιστική ταυτότητα. Είμαστε υπερήφανοι που η ελληνική Διασπορά είναι το ζωντανότερο και πολυτιμότερο παράδειγμα διατήρησης, προαγωγής και διάχυσης της ελληνικής παιδείας και γλώσσας σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης.

Δεδομένων όλων αυτών, είμαστε σε θέση να πούμε ότι η ελληνική γλώσσα είναι όχι μόνο μια από τις ‘μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως’, όπως λέει ο Καθηγητής Γλωσσολογίας Γεώργιος Μπαμπινιώτης, αλλά και μια αξιοθαύμαστη κιβωτός αξιών, πολιτισμού και ταυτότητας, που συνδέει την Μητέρα πατρίδα με τα τέκνα της της Διασποράς. Είμαστε ευτυχείς που και φέτος εορτάζουμε και τιμούμε την ελληνική γλώσσα μαζί με τις Ελληνικές Κοινότητες όπου Γης. Είμαστε παράλληλα υπερήφανοι που συνεχίζουμε σταθερά να προάγουμε αυτόν τον εθνικό μας θησαυρό προς όφελος της Ελλάδας και του Ελληνισμού της Διασποράς.